عصبات چه کسانی‌اند و طبق چه قاعده‌ای ارث می‌برند؟

در فقه شافعی، «عَصَبات» وارثانی هستند که بدون واسطه از طرف پدر به میّت منتسب می‌شوند و سهم معیّن (فرض) ندارند؛ بلکه باقیمانده ترکه را پس از پرداخت فروض صاحبان فرض دریافت می‌کنند، یا در نبودِ صاحبان فرض، کل ترکه را می‌برند. مبنای ارث‌بری آنان قاعده «العَصَبَة» است که بر پایه تقدیم ذکورِ نزدیک‌ترِ نسبی از جهت پدری است. تعریف و اقسام عصبات در فقه شافعی: - عصبه بنفسه: مردان نسبی از سوی پدر که قوّت انتساب پدری دارند؛ مانند: 1) پسر، سپس نوه پسری هرچه پایین‌تر، با رعایت اقرب فالاقرب. 2) پدر، سپس جدّ پدری هرچه بالا‌تر، با رعایت اقرب فالاقرب. 3) برادر تنی، سپس برادرِ پدری؛ در نبود آنان، پسران آنان به ترتیب. 4) عموى تنی، سپس عموی پدری؛ در نبود آنان، پسرانشان به ترتیب. 5) در نهایت عَصَباتِ دورتر پدری به ترتیب طبقات مذکور. - عصبه مع الغیر: زنان خاصی که ذاتاً صاحب فرض‌اند، اما در معیت دخترِ هم‌درجه خود، به حکم عصبه ملحق می‌شوند؛ معروف‌ترین مورد: - دختر با خوا