مالکیت معدن به چه معناست و با مالکیت عرصه چه تفاوتی دارد؟

مالکیت معدن در حقوق ایران، به معنای حق بهره‌برداری از مواد معدنی و انتفاع از آن‌ها طبق پروانه‌های قانونی است، نه مالکیت خودِ ماده معدنی به صورت مطلق. تفاوت اصلی آن با مالکیت عرصه (زمین) در این است که: 1) اصل تفکیک مالکیت منابع معدنی از مالکیت عرصه: - مطابق اصل 45 قانون اساسی، انفال و ثروت‌های عمومی از جمله معادن، در اختیار حکومت اسلامی است و به عنوان اموال عمومی محسوب می‌شوند. بنابراین معدن به عنوان منبع طبیعی، اصولاً متعلق به دولت/عموم است، نه به مالک زمین. - قانون معادن مصوب 1377 و اصلاحات آن نیز تصریح می‌کند که اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری از معادن منوط به اخذ مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت (اداره کل صمت استان/سازمان صمت) است. پس «حق معدنی» ناشی از پروانه، جدا از «حق مالکیت عرصه» است. 2) مالکیت معدن یعنی چه؟ - در عمل، «مالکیت معدن» اصطلاح عرفی است؛ در حقوق، شما «دارنده پروانه اکتشاف/بهره‌بردار