نقش گذشت شاکی در جنایت و سایر جرایم چگونه است؟

پاسخ کوتاه و کاربردی 1) تفاوت «جرم» و «جنایت» در حقوق ایران - «جرم» اصطلاح عام است و هر فعل یا ترک فعلی که قانون برای آن مجازات مقرر کرده را در بر می‌گیرد (ماده 2 قانون مجازات اسلامی 1392). - «جنایت» اصطلاح خاص در باب جرایم علیه تمامیت جسمانی (نفس، اعضا و منافع) است؛ مثل قتل، قطع عضو، جرح و نقص عضو. در این موارد مجازات‌های اصلی قصاص، دیه و در مواردی تعزیر اعمال می‌شود (کتاب اول و دیات قانون مجازات اسلامی، به‌ویژه مواد 381 به بعد درباره قتل و مواد 448 به بعد درباره دیات). بنابراین: - همه «جنایات» جرم هستند، اما هر «جرم»ی «جنایت» به معنای فقهی–حقوقی آن نیست. جنایت معمولاً به لطمه به تمامیت جسمانی مربوط است؛ در مقابل، جرایم می‌تواند مالی، علیه نظم عمومی، اخلاقی، امنیتی، رایانه‌ای و… باشد. 2) نقش گذشت شاکی در جنایت و سایر جرایم الف) در جنایات علیه نفس و اعضا - قصاص نفس و عضو: حق اولیای دم/مجنی‌علیه است. گذشت شاکی قصاص را ساقط می‌کند (مواد 381، 382، 386، 427، 448 و 452 قانون مجازات اسلامی). در قتل عمد با گذشت همه اولیای دم، قصاص ساقط می‌شود و معمولاً نوبت به دیه (در صورت مصالحه بر دیه) یا هیچ مجازاتی از