کدام دادگاه برای دعوای چند خوانده صالح است؟

پاسخ کوتاه و عملی - اصل صلاحیت: مطابق ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی، دادگاهِ محل اقامت خوانده صالح است. در دعوای دارای چند خوانده، به استناد ماده 21 همان قانون، خواهان می‌تواند به دادگاه محل اقامت یکی از خواندگان مراجعه کند؛ به شرط آنکه دعوا علیه همه آن‌ها در یک دادخواست طرح شود و دعوی دارای منشأ واحد یا ارتباط کامل باشد. - ملاک ارتباط: اگر خواسته واحد، منشأ مشترک (یک واقعه یا یک قرارداد) یا ارتباط کامل بین دعاوی علیه خواندگان وجود داشته باشد، تجمیع خواندگان در یک پرونده و رسیدگی در یک دادگاه مجاز است (مواد 65، 103 ق.آ.د.م). در غیر این صورت، دادگاه می‌تواند قرار عدم صلاحیت یا قرار تفکیک دعاوی صادر کند. - استثنائات مهم صلاحیت محلی: 1) اموال غیرمنقول: مطابق ماده 12 ق.آ.د.م، الزاماً دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول صالح است؛ حتی اگر چند خوانده در شهرهای دیگر باشند. 2