آیا قصد اضرار شرط تحقق جرم است؟

پاسخ کوتاه: بله. در برخی مصادیق «گزارش/اظهار خلاف واقع» که عنوان کیفری خاص دارند، «قصد اضرار» (یا دست‌کم علم به مُضر بودن و قابلیت ایراد زیان) برای تحقق جرم لازم است؛ اما در برخی عناوین دیگر، عنصر روانی صرفِ «علم به خلاف‌واقع بودن» یا «سوءنیت عام» کافی است و قصد اضرار شرط مضیّق تحقق جرم نیست. تشخیص دقیق، وابسته به عنوان مجرمانهٔ مورد استناد است. توضیح تفصیلی بر حسب عناوین رایج: 1) گزارش (یا اعلام) کذب به مقامات رسمی - ماده 697 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات): نسبت دادن جرم به دیگری از طریق شِکوه یا مراسله یا … بدون توان اثبات، جرم «افترا»ست. قصد اضرار به‌صورت مضیّق شرط تصریحی ماده نیست؛ ولی «نسبت دادنِ آگاهانهِ امر مجرمانهٔ کذب» با سوءنیت عام لازم است. رأی و رویه، غالباً تحقق ضرر بالفعل را شرط نمی‌داند، اما قابلیت اضرار و تعرض به حیثیت کافی تلقی می‌شود. - ماده 698 تعزیرات: نشر اکاذیب و اظهارات