اختلافات بین روستاهای بالادست و پایین‌دست چگونه حل می‌شود؟

راهنمای حقوقی حل اختلافات بین روستاهای بالادست و پایین‌دست در احیای قنوات متروکه 1) چارچوب قانونی اصلی - قانون توزیع عادلانه آب 1361 و آیین‌نامه‌های اجرایی آن: این قانون مبنای صلاحیت وزارت نیرو (شرکت‌های آب منطقه‌ای) در مدیریت منابع آب زیرزمینی، تعیین حقابه‌ها، و حل اختلافات مرتبط است. مواد مهم: مواد 1، 18، 19، 20، 45، 47. - قانون مدنی: مواد مربوط به حقابه، تقدم در انتفاع، مجاری آب و شفعه در آب‌ها (مواد 95، 96، 158، 159، 160 و نیز قواعد عام لاضرر). - قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب و آیین دادرسی مدنی: در صورت ارجاع اختلاف به محاکم. - مصوبات شورای عالی آب و بخشنامه‌های وزارت نیرو درباره احیای قنوات و تعیین پروانه بهره‌برداری. - قوانین و رویه‌های ثبت حقابه‌های سنتی و اسناد وقفی/عرفی مرتبط با قنوات. 2) اصل تقدم و حقابه‌های مکتسبه - در قنوات، حقابه‌های مکتسبه اشخاص و روستاها مقدم بر هر بهره‌برداری جدید است. عرف تقسیم آب (ساعت، سنگ، نوبت) و دفاتر قدیمی تقسیم آب مستند مهم تلقی می‌شود. - روستای بالادست حق تقدم مکانی در برداشت ندارد مگر به میزان حقابه قانونی/عرفی خود. هرگونه افزایش برداشت بالادست که سبب تضییع حقابه پایین‌دست شود، قابل جلوگیری است (ماده 18 و 45 قانون توزیع عادلانه آب؛ قاعده لاضرر). - احیای قن