آیا مصرف یا استهلاک هدیه مانع رجوع است؟

خلاصه پاسخ: - اصل کلی: هدیه (هبه) قابل رجوع است، مگر در موارد منع قانونی. اما اگر هدیه از سوی والدین همسر به یکی از زوجین داده شده باشد، امکان رجوع نسبت به «عین موجود» و با رعایت شرایط قانونی وجود دارد. - در دوران نامزدی: هدایای نامزدی تابع قواعد خاص «هداياي نامزدی» است و نه صرفاً هبه عادی؛ در صورت برهم خوردن نامزدی، هر کس می‌تواند هدایایی را که به طرف مقابل داده و «عين آن موجود» است پس بگیرد؛ اگر مصرف یا تلف شده باشد، اصل بر عدم رجوع به بدل است، مگر اینکه طرف مقابل مقصر تلف باشد. - در دوران زوجیت: هدایای والدین همسر به یکی از زوجین عموماً هبه محسوب می‌شود و در چارچوب مواد 795 به بعد قانون مدنی، رجوع به هبه به شرایط خاصی محدود است. اگر عین موهوبه موجود باشد و موانع رجوع وجود نداشته باشد، امکان رجوع دارند. تحلیل حقوقی و مستندات: 1) هدایای دوران نامزدی - ماده 1037 قانون مدنی: «هر یک از نامزدها می‌تواند در صورت به هم خوردن وصلت منظور… هدایایی را که به طرف دیگر یا ابوین او داده است مطالبه کند، اگر عین هدایـا موجود نباشد حق مطالبه قیمت آن را نخواهد داشت، مگر اینکه هدیه، به سبب تقصیر طرف دیگر تلف شده باشد.» - نکات: - شامل هدایایی است که هر نامزد به «طرف مقابل یا ابوین او» داده است؛ پس اگر والدین همسر (به‌عنوان ثالث) به نامزد هدیه داده