آیا ارائه کارت ملی یا پاسخ به پرسش‌ها اجباری است؟

خلاصه کوتاه: - اصل بر آزادی است و هیچ‌کس جز به موجب قانون ملزم به ارائه مدرک شناسایی یا پاسخ‌گویی نیست. - در حالت عادی (بدون مظنونیت معقول یا دستور قضایی)، مأمور کلانتری حق اجبار شما به ارائه کارت ملی یا پاسخ به پرسش‌ها را ندارد. - در موارد خاص قانونی (مثل بازداشت/بازرسی با مجوز، ارتکاب مشهود جرم، یا تحقیقات رسمی)، می‌توانند هویت شما را استعلام یا مدارک را مطالبه کنند. - همیشه حق دارید از مأمور، هویت و مبنای قانونی اقدامش را بخواهید. توضیح مبسوط و مستند: 1) اصل قانونی بودن و آزادی‌های فردی - اصل 22 قانون اساسی: حیثیت، جان، مال، حقوق و مسکن اشخاص از تعرض مصون است مگر به حکم قانون. - اصل 32 قانون اساسی: هیچ‌کس را نمی‌توان دستگیر کرد مگر به حکم و ترتیبی که قانون معین می‌کند. - اصل 37 قانون اساسی: اصل بر برائت است. نتیجه: هرگونه اجبار به ارائه اطلاعات یا مدارک، نیازمند مستند قانونی مشخص است. 2) پرسش پلیس و ارائه کارت ملی در وضعیت عادی - قانون آیین دادرسی کیفری (ق.آ.د.ک)، مواد 44 تا 49 و 180