آیا باید حق عبور آب را در دفتر املاک ثبت کرد؟

خلاصه پاسخ: در حقوق ایران، «حقّ عبور آب» (حقابه و/یا حق ارتفاق عبور مجرای آب از ملک غیر) اگر منشأ قراردادی یا توافقی داشته باشد، برای حمایت کامل در برابر اشخاص ثالث بهتر است در اداره ثبت اسناد و املاک ثبت و در دفتر املاک قید شود. در مواردی که حقابه یا حق ارتفاق عرفی/قدیمی و مسبوق به سابقه است، امکان اثبات آن از طریق سوابق ثبتی، رأی دادگاه، گزارشات منابع آب یا شهادات و امارات محلی وجود دارد، اما ثبت رسمی این حق توصیه می‌شود تا از تعارضات بعدی جلوگیری شود. توضیح حقوقی: - ماهیت حق: - حقابه و حق ارتفاق عبور آب از اقسام حقوق عینی تبعی هستند که می‌توانند بر ملک غیر برقرار شوند (مواد 93 به بعد قانون مدنی در خصوص ارتفاق؛ نیز قواعد عام معاملات مواد 10، 190 و 219 ق.م). - حق ارتفاق می‌تواند به موجب عقد (توافق مالکین املاک خادم و مخدوم)، به موجب قید ثبتی، یا به موجب عرف و تقسیم‌نامه‌های قدیمی ایجاد شود (مواد 93، 94