روند رسیدگی به دعوای ابطال چک چگونه است؟

راهنمای کامل دعوای «ابطال چک» و روند رسیدگی 1) در چه مواردی می‌توان دعوای ابطال چک مطرح کرد؟ - فقدان یا بطلان سبب: چک بابت معامله‌ای صادر شده که باطل/منحل شده است (مثلاً معامله صوری، غیرقانونی، یا فسخ/اقاله شده). مستند: اصل لزوم قراردادها (ماده 219 ق.م) و بطلان معاملات نامشروع (ماده 217 و 348 ق.م). - فقدان اهلیت یا رضایت: صدور تحت اکراه/اجبار/تدلیس یا توسط شخص فاقد اهلیت. مستند: مواد 190، 195، 199، 203، 206 ق.م. - جعل یا الحاق: چک مجعول، دستکاری در مبلغ/تاریخ/نام دارنده. مستند: مواد 523 به بعد قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) و آثار مدنی جعل. - پرداخت/بری‌الذمه شدن: دین مربوطه قبلاً پرداخت یا تهاتر/ابراء شده است. مستند: مواد 264 به بعد ق.م. - فقدان مالکیت یا انتقال غیرمجاز: دارنده فعلی ذی‌نفع قانونی نیست (انتقال ناقص یا سرقت/مفقودی). در این حالت معمولاً «ابطال برگ چک» به نفع مالک واقعی یا اعلام بی‌اعتباری چک در ید دارنده فعلی. - صدور بر خلاف توافقات کتبی (مثلاً امانی/تضمینی) و مطالبه بر خلاف شرط: اگر خلاف اسناد و دلایل قابل اثبات باشد. توجه: طبق قانون صدور چک، وصف تجریدی چک نسبت به دارنده با حسن‌نیت مانع استناد به روابط پایه می‌شود، اما در مقابل دارنده بد نیت یا منتقلٌ‌الیه با علم، قابل استناد است. نکته مهم: چک سند تجاری است و اصل بر صحت آن است. بار اثبات ادعای ابطال بر عهده خواهان است. در برابر «دارنده با حسن‌نیت» استناد به ایرادات معاملاتی محدود است (مواد 310 ق.ت به بعد و رویه مستمر؛ هرچن