در چه مواردی دیه تعلق نمی‌گیرد یا کاهش می‌یابد؟

پاسخ حقوقی – دیه فوت سربازان در حین خدمت: موارد تعلق، عدم تعلق یا کاهش 1) اصل موضوع - فوت سرباز در حین انجام خدمت، از حیث پرداخت دیه، تابع قواعد عام قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲) و مقررات خاص نیروهای مسلح است. دیه، در اصل یک جبران خسارت شرعی/قانونی برای جنایت بر نفس است و مسئولیت پرداخت آن بسته به تقصیر یا سببیت اشخاص (فرمانده، راننده، هم­خدمتی، پیمانکار، دولت به نمایندگی از نیرو/یگان و...) تعیین می‌شود. - علاوه بر دیه، ممکن است حقوق و مزایای دیگری از مسیر صندوق‌ها و بیمه‌ها (بیمه عمر و حوادث کارکنان وظیفه، بنیاد شهید در صورت احراز شهادت یا ایثارگری، صندوق‌های خاص نیروها) برقرار شود که مستقل از دیه است. 2) در چه مواردی اصلِ پرداخت دیه شکل می‌گیرد؟ - تقصیر یا بی‌احتیاطی/بی‌مبالاتی/عدم رعایت نظامات دولتی از سوی اشخاص مسئول: مواد 495، 506، 507، 716 و 714 به بعد قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات مصوب 1375 و اصلاحات) در سوانح رانندگی نظامی و غیرنظامی، و مواد 291، 295، 302، 307 ق.م.ا. 1392 در قتل‌های خطایی/شبه‌عمد. - سببیت یگان یا مسئول مافوق: ترک اقدامات ایمنی (تجهیزات حفاظتی، آموزش، نظارت)، به‌کارگیری در مأموریت خارج از ضوابط، واگذاری سلاح/مهمات/وسیله نقلیه بدون احراز صلاحیت. در این موارد طبق مواد 492، 495، 506 ق.م.ا. ممکن است دیه بر عهده مباشر، سبب یا بالمناصفه باشد. - حوادث ناشی از آموزش و میدان تیر، رزم‌آی