تفاوت دعوای کیفری کلاهبرداری با دعوای حقوقی مطالبه وجه چیست؟

پاسخ به‌عنوان وکیل دادگستری ایران: 1) کلاهبرداری و فوت مرتکب؛ حقوق مال‌باختگان چه می‌شود؟ - اصل بقا و قابلیت تعقیب حق: فوت مرتکب موجب از بین رفتن «مسؤولیت کیفری» او می‌شود (قرار موقوفی تعقیب/موقوفی اجرای مجازات؛ ماده 13 قانون مجازات اسلامی 1392). اما «حق‌الناس» و زیان مالی واردشده از بین نمی‌رود و قابل مطالبه از ترکه متوفی است. - مسیر کیفری: با فوت متهم یا محکوم‌علیه، پرونده کیفری در بخش تعقیب/مجازات متوقف می‌شود، اما شاکی اگر قبلاً در ضمن دادرسی کیفری «مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم» کرده باشد، دادگاه باید نسبت به دعوای ضرر و زیان تصمیم بگیرد؛ در صورت عدم امکان ادامه، ذی‌نفع می‌تواند دعوای حقوقی جداگانه علیه «ترکه» طرح کند. مستند: مواد 12 و 14 قانون آیین دادرسی کیفری 1392، مواد 1 و 2 قانون مسئولیت مدنی. - رجوع به ترکه نه وراث: دیون و تعهدات متوفی از «ترکه» پرداخت می‌شود و اصل بر عدم مسؤولیت شخصی وراث است مگر در حدود ترکه و در صورت تصفیه و تقسیم، تا میزان سهم‌الارث دریافتی. مستند: مواد 867، 868، 869، 870، 871، 248 و 249 قانون مدنی؛ قانون تصفیه امور ورشکستگی و قواعد عام دیون مت