میزان دیه چگونه محاسبه و پرداخت می‌شود؟

پاسخ به زبان ساده و مستند به مقررات ایران: 1) تفاوت «دیه» و «غرامت فوت» - دیه: مبلغی است که در فقه و قانون مجازات اسلامی برای جنایات علیه نفس (قتل)، اعضا و منافع تعیین شده و ماهیت آن جبران خسارت شرعی/قانونیِ نفس یا عضو است. در فوت، دیه نفس پرداخت می‌شود. ارکان و مقادیر آن در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (کتاب دیات) آمده است. دیه یک نهاد کیفری-مدنی با مبنای شرعی است و قابل اسقاط یا مصالحه پس از تحقق حق می‌باشد. - غرامت فوت (خسارت‌های تبعی و مدنی): شامل انواع خساراتی است که خانواده متوفی یا ذی‌نفعان می‌توانند علاوه بر دیه، بر پایه قواعد مسئولیت مدنی مطالبه کنند؛ مانند هزینه‌های درمان قبل از فوت، مخارج کفن و دفن، خسارت ازکارافتادگی موقت قبل از فوت، و در موارد واجد شرایط، خسارت کاهش درآمد بازماندگان ناشی از اتلاف منبع نان‌آور. مبنای این نوع خسارت، قانون مسئولیت مدنی 1339 (مواد 1، 2، 5 و 11) و قواعد عام جبران خسارت است. این خسارات ماهیت شرعیِ مقادیر ثابت ندارند و باید اثبات شوند. نکته‌های کلیدی: - دیه جایگزین همه خسارات نیست. مطابق رأی وحدت رویه و رویه قضایی، جمع دیه با خسارات مازاد قابل مطالبه است، مشروط به احراز رابطه سببیت و قابلیت انتساب و قابل اثبات بودن (ارجاع: ماده 1 قانون مسئولیت مدنی؛ نیز تبصره‌ها و اطلاق مواد قانون مجازات اسلا