چه قوانین و مقرراتی بر مطالبه خسارت از شرکت نفت حاکم است؟

پاسخ کلی و مبتنی بر قوانین ایران (با تمرکز بر اراضی زراعی و فعالیت‌های وزارت نفت/شرکت‌های تابعه): 1) مبانی و اصول کلی مسئولیت و جبران خسارت - اصل 40 و 47 قانون اساسی: سلب حق و وارد کردن ضرر به اموال دیگران ممنوع است؛ مالکیت مشروع محترم است. - مواد 308، 311، 316 قانون مدنی (غصب و اتلاف): هر کس مال غیر را تلف کند ضامن است؛ متصرف بدون مجوز و هر کسی که سبب ورود ضرر شود مسئول جبران است. - قانون مسئولیت مدنی 1339، به‌ویژه مواد 1، 11 و 12: هر کس بدون مجوز قانونی عمداً یا در نتیجه بی‌احتیاطی به دیگری خسارت وارد کند، مسئول جبران است. اشخاص حقوقی (از جمله شرکت‌های دولتی/عمومی) نیز در قبال کارکنان و فعالیت‌های زیان‌بار مسئولیت دارند. - قاعده تسبیب و اتلاف (فقه و حقوق ایران): اگر فعالیت نفتی سبب ورود خسارت به اراضی زراعی شود—even به‌طور غیرمستقیم—مسئولیت جبران برقرار است. 2) قوانین و مقررات اختصاصی بخش نفت و تملک اراضی - قانون اساسنامه شرکت ملی نفت ایران و قوانین نفت (قانون نفت 1366 و اصلاحات بعدی، قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت 1391): اجرای طرح‌های اکتشاف، استخراج، انتقال و پالایش نفت و گاز با رعایت حقوق اشخاص و جبران خسارات ناشی از عملیات الزامی است. - تبصره‌ها و مواد ناظر بر حریم تأسیسات نفت و گاز: ایجاد حق عبور، احداث خطوط لوله، جاده‌های دسترسی، ایستگاه‌ها و تأسیسات باید همراه با پرداخت بها/اجرت‌الم