تقسیم حق‌آبه بین وراث چگونه انجام می‌شود؟

پاسخ کوتاه: حق‌آبه (حق استفاده از آب برای اراضی مشخص) در زمره حقوق مالی و قابل ارث است و پس از فوت صاحب حق، مطابق قواعد عمومی ارث بین وراث قانونی او تقسیم می‌شود؛ مبنا، سهم‌الارث هر وارث است. با این حال، نحوه اعمال این حق (تقسیم مقدار آب، نوبت‌برداری، یا افراز و تفکیک) تابع مقررات خاص آب و تشریفات ثبتی/محلی است و ممکن است به‌جای «تقسیم عین آب»، به «اشاعه در حق» و تنظیم نوبت یا افراز حق منتج شود. توضیح کاربردی در قالب پرسش و پاسخ: 1) آیا حق‌آبه قابل ارث است؟ - بله. وفق ماده 29 قانون مدنی، منافع و حقوق مالی قابل انتقال است مگر منع قانونی داشته باشد. حق‌آبه به‌عنوان حق ارتفاق/انتفاع اختصاصی ناشی از منبع آب برای زمین معین، مال محسوب و قابل ارث است. رویه قضایی آن را قابل نقل و انتقال و توارث می‌داند. همچنین ماده 158 به بعد قانون مدنی درباره مجاری آب و ماده 140 به بعد درباره اسباب تملک، امکان مالکیت حقوقی بر آب و مجرا را مفروض گرفته است. در قوانین خاص آب (قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361، ماده 18 و 20) حقوق مکتسبه دارندگان حقابه به رسمیت شناخته شده و سلب آن بدون جبران ممکن نیست. 2) مبنای تقسیم بین وراث چیست؟ - مطابق قانون مدنی و قانون امور حسبی، ترکه متوفی از جمله حقوق مالی او (از جمله حق‌آبه) ابتدا ب