آیا می‌توان خوانده یا خواهان را در مرحله رسیدگی تغییر داد؟

خلاصه پاسخ: بله، در حقوق ایران امکان اصلاح دادخواست و تغییر خواهان یا خوانده در مرحله رسیدگی، با شرایطی وجود دارد. اصل بر امکان «اصلاح دادخواست» است، اما «تغییر طرف دعوا» در همه حالات مجاز نیست و باید بین «اصلاح عنوان طرف» و «تبدیل شخص طرف دعوا» تفاوت گذاشت. مبانی قانونی اصلی: مواد 51، 53، 95، 98، 139، 107 و 2 قانون آیین دادرسی مدنی. راهنمای عملی و مستند: 1) اصل امکان اصلاح دادخواست - ماده 51 ق.آ.د.م شرایط شکلی دادخواست را بیان کرده و ماده 53 امکان رفع نقص را پیش‌بینی کرده است. - ماده 95 ق.آ.د.م: تا پایان اولین جلسه دادرسی، اصحاب دعوا می‌توانند دادخواست یا ادله و جهات خود را تکمیل یا اصلاح کنند، مشروط بر اینکه موجب اطاله غیرموجه و تضییع حقوق طرف نشود. پس اصلاحات شکلی و حتی بعضاً ماهوی در محدوده آثار دادرسی ممکن است. 2) اصلاح عنوان طرف دعوا (اشتباه در هویت/نام) - اگر اشتباه صرفاً در مشخصات خوانده/خواهان باشد (مثلاً اشتباه در نام خانوادگی، شماره ملی، نشانی یا عنوان حقوقیِ همان شخص/شخصیت حقوقی واحد)، دادگاه اصولاً اجازه اصلاح می‌دهد. مبنا: ماده 95 (اصلاح)، ماده