با نفوذ ریشه یا آویزان شدن شاخه درخت به ملک همسایه چه باید کرد؟

پاسخ کلی و کاربردی (بر مبنای حقوق ایران) 1) اصل حاکمیت و حدود حق مالکیت - طبق ماده 30 قانون مدنی، مالک زمین حق همه‌گونه انتفاع متعارف از ملک خود را دارد؛ از جمله کاشت و نگهداری درختان. - اما این حق مطلق نیست و نباید موجب اضرار به همسایه شود (ماده 132 قانون مدنی: «کسی نمی‌تواند در ملک خود تصرفی کند که مستلزم تضرر همسایه باشد»). همچنین ماده 40 قانون اساسی: «هیچ‌کس نمی‌تواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر قرار دهد.» 2) نفوذ ریشه به ملک همسایه - اگر ریشه‌های درخت شما وارد ملک همسایه شده و موجب خسارت (مثلاً آسیب به دیوار، لوله، قنات، یا کاهش بهره‌برداری از زمین) شود: - همسایه حق مطالبه رفع تجاوز و جلوگیری از ادامه ورود ریشه‌ها را دارد (قاعده منع تجاوز به حق ارتفاق و مالکیت؛ مواد 156 و 311 قانون مدنی درباره الزام به رفع تصرف/تعدی و اعاده وضع). - همسایه می‌تواند نسبت به قسمت‌های واردشده به ملک خود اقدام به قطع ریشه‌ها در حد نفوذ در ملک خویش کند، مشروط بر اینکه اقدام وی ضروری، متعارف و بدون ایراد خسارت زائد باشد. مبنای فقهی و عرفی “دفع ضرر از نفس” و “لاضرر” و همچنین حق دفاع از