در صورت خرج‌شدن ناموجه، مسیرهای مطالبه حق کدام است؟

پاسخ به‌عنوان وکیل پایه یک دادگستری – ایران چکِ «ضمانت» در عمل به دو صورت دیده می‌شود: - چکی که به‌عنوان تضمین انجام تعهد میان طرفین صادر می‌شود (مثلاً تضمین حسن انجام کار یا تضمین انجام تعهد قراردادی). - چکی که به‌عنوان ضمانت شخص ثالث برای بدهی یا تعهد متعهد اصلی داده می‌شود. قاعده کلیدی: صرف قید «ضمانتی» بودن چک در متن یا قرارداد، به‌خودی‌خود مانع مطالبه حقوقی/کیفری چک توسط دارنده نیست؛ اما اگر دارنده آن را برخلاف توافق خرج کند، صادرکننده می‌تواند مسیرهای دفاع و مطالبه حق را فعال کند. رویه قضایی نیز غالباً قید ضمانتی بودن را دلیل بر وجود «توافق محدودکننده نحوه وصول» می‌داند که در دعوای ماهوی قابل استناد است. چارچوب قانونی اصلی: - قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات بعدی (به‌ویژه اصلاحات 1397 و 1400) - قانون مدنی (مواد مربوط به شروط ضمن عقد، خیارات ناشی از تخلف از شرط، و قواعد مسئولیت مدنی) - قانون آیین دادرسی مدنی و کیفری (برای طرق طرح دعوا و تأمین دلیل) سناریو: چک ضمانت به‌صورت ناموجه خرج شده است؛ یعنی شرط تحقق تضمین محقق نشده یا برخلاف توافق از چک استفاده شده. مسیرهای مطالبه حق: 1) مسیرهای فوری و پیشگیرانه - اخطار رسمی (اظهارنامه): فوراً به دارنده و در صورت لزوم به بانک ابلاغ کنید که استفاده از چک برخلاف شرط است و مسئولیت تضامنی خسارات را گوشزد کنید. مستند: مواد 156 و بعد قانون آیین دادرسی مدنی (ارسال اظهارنامه). - تأمین دلیل: از شورای حل اختلاف محل برای ثبت وضعیت، ق