نرخ سالانه دیه چگونه تعیین و اعمال می‌شود؟

پاسخ به‌عنوان وکیل پایه‌یک دادگستری: 1) مبنای قانونی تعیین نرخ سالانه دیه - ماده 549 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و کلیات دیات در کتاب چهارم قانون مجازات اسلامی مصوب 1392): دیه کامل انسان معیار محاسبه دیه و ارش است و انواع دیات به نسبت دیه کامل سنجیده می‌شود. - ماده 555 همان قانون: ارش، دیه غیرمقدّر است که میزان آن در شرع تعیین نشده و با نظر کارشناس و اوضاع‌واحوال قضیه تعیین می‌شود. - ماده 497 به بعد (کلیات دیات): در صورت عدم تعیین شرعی مقدار، ارش با جلب نظر کارشناسی و با توجه به دیه کامل سال وقوع حکم/پرداخت محاسبه می‌شود. - ماده 548: هرگاه در شرع برای صدمه مقدار معینی مقرر نشده باشد ارش ثابت است. - تبصره‌ها و رویه: مرجع اعلام نرخ سالانه دیه، قوه قضائیه است که به استناد اختیارات قانونی رییس قوه قضائیه (اصل 158 قانون اساسی و قوانین مرتبط) همه‌ساله رقم “دیه کامل انسان در ماه‌های غیرحرام” را اعلام می‌کند. 2) سازوکار تعیین و اعلام نرخ - معمولاً در اسفند هر سال، رییس قوه قضائیه طی بخشنامه/ابلاغیه رسمی، مبلغ دیه کامل انسان در ماه‌های عادی و مقدار آن در ماه‌های حرام را اعلام می‌کند. - ماه‌های حرام: محرم، رجب، ذی‌القعده، ذی‌الحجه. در این