تغییر عنوان اتهامی می‌تواند مانع امر مختومه را دور بزند؟

پاسخ کوتاه: صرفاً تغییر عنوان اتهامی، به‌تنهایی راه دور زدن قاعده امر مختومه (قضیه محکوم‌به) نیست. معیار، وحدت سه‌گانه اصحاب دعوا، موضوع و سبب است. اگر موضوع و سببِ تعقیب کیفری همان باشد، حتی با تغییر عنوان اتهامی، امر مختومه مانع تعقیب مجدد است؛ اما اگر سبب یا موضوع تغییر ماهوی کند (مثلاً عنصر مادی/معنوی یا نتیجه زیان‌بار متفاوت، یا وقایع جدید)، منع امر مختومه جاری نمی‌شود. توضیح حقوقی و مستندات: - قاعده امر مختومه کیفری: مطابق اصول دادرسی عادلانه و به‌طور ضمنی مستفاد از مواد قانون آیین دادرسی کیفری 1392، از جمله مواد 11، 13، 265، 270 و 279 و نیز اصول 34 و 36 قانون اساسی، شخص بابت یک رفتار واحد با سبب و موضوع واحد، نباید دوباره تعقیب شود. در رویه، ملاک “وحدت سه‌گانه” است: 1) وحدت اصحاب (همان متهم و همان شاکی/جامعه) 2) وحدت موضوع (رفتار مجرمانه و خواسته تعقیب) 3) وحدت سبب (مبنای حقوقی/و