چگونه از بار اثبات به نفع خود استفاده کنیم؟

راهنمای عملی اقامه دعوا در دیوان عدالت اداری بدون سند رسمی و استفاده از قواعد بار اثبات به نفع شما 1) اول مطمئن شوید دعوای شما در صلاحیت دیوان است - ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری (مصوب 1392): رسیدگی به شکایات و تظلمات علیه تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی، شهرداری‌ها، مؤسسات عمومی غیردولتی و مأموران آن‌ها، و نیز ابطال مصوبات خلاف قانون. - اگر طرف دعوا اداره/نهاد عمومی است یا تصمیم اداری (ابلاغیه، رأی کمیسیون، بخشنامه، آیین‌نامه) را به چالش می‌کشید، اصولاً در صلاحیت دیوان است. اختلافات خصوصی بین اشخاص، در صلاحیت محاکم عمومی است. 2) نوع دعوا را درست انتخاب کنید - دعوای ابطال مصوبات: برای بخشنامه/آیین‌نامه/مصوبه خلاف قانون یا شرع (ماده 12). - دعوای الزام: برای الزام اداره به انجام تکلیف قانونی (مثل صدور پروانه/پرداخت حق) یا خودداری از اقدام غیرقانونی. - دعوای اعتراض به تصمیم/اقدام اداری: برای لغو رأی کمیسیون‌ها، تصمیمات انضباطی، قطع حقوق، انفصال و… - شکایت از رأی قطعی هیئت‌های بدوی و تجدیدنظر اداری نیز ممکن است (بند 2 ماده 10). 3) بدون سند رسمی هم می‌توانید طرح دعوا کنید - در دیوان عدالت اداری، ملاک «دلیل» است نه صرفاً «سند رسمی». هر دلیلی که بتواند وقوع یا عدم وقوع یک امر اداری را ثابت کند قابل استناد است: - ابلاغیه‌ها، نامه‌ها، رسیدها، پیام‌های سامانه‌های اداری، پرینت کارتابل، مکاتبات ایمیلی اداری - پرینت‌های سایت یا سامانه رسمی (با گواهی اصالت یا درخواست استعلام) - گواهی گواهان مطلع (کارکنان یا ذی‌نفعان) - قرارهای متروکه/ترک فعل ادار