چه تفاوتی بین ارزش اقتصادی و ارزش زیست‌محیطی درخت وجود دارد؟

پاسخ کوتاه: ارزش اقتصادی درخت، ارزش پولیِ قابل‌محاسبه‌ای است که از منافع مستقیم و قابل‌مبادله (چوب، میوه، سایه‌بان تجاری، افزایش قیمت ملک، هزینه جایگزینی و…) به دست می‌آید؛ در حالی که ارزش زیست‌محیطی، منافع غیر‌ بازاری و خدمات اکوسیستمی آن (کاهش آلودگی هوا، ذخیره کربن، تنظیم آب‌و‌هوا، تنوع زیستی، زیبایی‌شناختی و فرهنگی) را در بر می‌گیرد که غالباً قابل قیمت‌گذاری مستقیم نیست و معمولاً با روش‌های غیرمستقیم سنجیده می‌شود. در حقوق ایران، هر دو نوع ارزش می‌تواند در ارزیابی خسارت و جبران، موضوع توجه قرار گیرد، اما سازوکار محاسبات و مستندات آنها متفاوت است. توضیح تفصیلی و مبنای حقوقی: 1) تعریف و قلمرو - ارزش اقتصادی (Market/Use Value): شامل ارزش چوب و فرآورده‌ها، درآمد حاصل از میوه/صمغ/عرقیات گیاهی، ارزش افزوده ملکی ناشی از وجود درخت، هزینه‌های کاشت، نگهداری، و هزینه جایگزینی یا احیاء. این ارزش غالباً با روش‌های بازارمحور یا هزینه‌محور محاسبه می‌شود. - ارزش زیست‌محیطی (Environmental/Ecosystem Value): شامل خدمات اکوسیستمی مانند جذب CO2، تولید اکسیژن، کاهش ذرات معلق، تعدیل دما، کنترل رواناب، تثبیت خاک، زیستگاه حیات