چگونه اختلاف با ادارات دولتی را پیگیری کنیم؟

راهنمای عملی پیگیری اختلاف با ادارات دولتی در فرآیند مهاجرت معکوس به روستاها (از تصمیم تا استقرار) اگر در مسیر بازگشت و استقرار در روستا (دریافت زمین، مجوز ساخت، تسهیلات، انشعابات، طرح‌های اشتغال روستایی/کشاورزی و... ) با تصمیم یا اقدام/ترک اقدام از سوی یک اداره دولتی دچار مشکل شدید، مسیر قانونی به‌طور کلی چنین است: 1) شناسایی نوع تصمیم و مرجع مسئول - تصمیم اداری مکتوب: مانند رد یا تعلیق مجوز، قطع یا عدم واگذاری انشعاب، عدم پرداخت تسهیلات مصوب، تغییر کاربری و... . - ترک فعل اداری: اداره وظیفه قانونی دارد اما در مهلت اقدام نمی‌کند (مثلاً دهیاری/بخشداری/جهاد کشاورزی/بنیاد مسکن/شرکت‌های خدمات‌رسان). - مرجع ذی‌ربط: دهیاری و بخشداری (موضوعات محلی و پروانه‌ها)، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی (طرح هادی، پروانه، واگذاری زمین در محدوده طرح)، جهاد کشاورزی و امور اراضی (کاربری اراضی، مجوزهای دام/کشاورزی)، منابع طبیعی و آبخیزداری (ملک ملی/مرتع/جنگل)، شرکت‌های آب، برق، گاز، مخابرات (انشعابات)، بانک عامل و کارگروه اشتغال روستایی، راه و شهرسازی، ثبت اسناد (مالکیت/تفکیک)، میراث فرهنگی (حریم آثار)، محیط زیست، شورای برنامه‌ریزی استان. 2) اصل حاکم بر رسیدگی: صلاحیت دیوان عدالت اداری - مرجع اصلی اعتراض به تصمیمات و اقدامات/ترک‌افعال ادارات، دیوان عدالت اداری است. - مستند: ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری 1392 (صلاحیت رسیدگی به شکایت از تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی، مؤسسات عمومی غیردولتی، شهرداری‌ها و سازمان‌های وابسته، و شکایت از آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌ها). - در ترک فعل اداری: ماده 10 بند 2 و ماده 112 همان قانون (الزام اداره به انجام وظیفه قانونی). - مهلت‌ها: برای تصمیمات فردی معمولاً 3 ماه از تاریخ ابلاغ برای اشخاص داخل کشور و 6 ماه برای خارج؛ اما در ترک فعل، با استمرار استنکاف، امکان طرح