بر چه مبنای قانونی می‌توان نبش قبر را درخواست کرد؟

پاسخ کوتاه: مبنای قانونی درخواست نبش قبر، «ضرورت کشف حقیقت در پرونده‌های کیفری» و «اذن مقام قضایی» است. این امر با رعایت حرمت میّت و موازین شرعی و قانونی، صرفاً در موارد استثنایی مجاز است. مبانی اصلی عبارت‌اند از: مواد قانون مجازات اسلامی در خصوص حرمت میّت و عناوین مجاز، قانون آیین دادرسی کیفری درباره ادله و قرارهای قضایی، و مقررات پزشکی قانونی. مبانی و مستندات قانونی: - حرمت جسد و استثنائات: - ماده 721 قانون مجازات اسلامی (کتاب تعزیرات مصوب 1375؛ در اصلاحات بعدی نیز اصل حرمت باقی است): تعرض به جسد میت جرم است. اما در صورت ضرورت‌های قانونی و با مجوز مقام صالح، اقداماتی مانند نبش قبر می‌تواند از شمول جرم خارج شود. - قاعده فقهی ضرورت (دفع اهم به مهم) که در حقوق ایران پذیرفته شده: برای کشف حقیقت و احقاق حقِ اولیای دم و حفظ نظم عمومی، در صورت ضرورت و نبود طریق دیگر، نبش قبر می‌تواند مجاز شود. - آیین دادرسی کیفری: - ماده 148 و 149 قانون آیین دادرسی کیفری 1392: معاینه محل، تحقیق م