چگونه به عدم تسلیم عوض یا نبود سبب معامله استناد کنیم؟

پاسخ کوتاه و عملی (با استناد قانونی): 1) اصل بر اعتبار سند تجاری است؛ اما سفته بدون اثر انگشت (یا بدون مهر/امضاء احرازشده) می‌تواند از جهت انتساب و از جهت «سبب/عوض» مورد ایراد قرار گیرد. در حقوق ایران، سفته «سبب‌نام» نیست؛ یعنی در متنش علت بدهی قید نمی‌شود و دارنده از اصل «استقلال ظاهری» و «بهای معنونه» منتفع است، اما در دعوای بین متعهد و دارنده‌ی اولیه (روابط خصوصی طرفین) می‌توان به فقدان سبب یا عدم تسلیم عوض استناد کرد. 2) مبانی قانونی استناد به فقدان سبب/عدم تسلیم عوض - ماده 190 و 217 قانون مدنی: وجود جهت مشروع و قصد انشاء از شرایط صحت معامله است؛ معاملات با جهت نامشروع باطل و معاملات بدون جهت واقعی هم در عمل قابل ایراد است وقتی عوضی تسلیم نشده یا سبب منتفی است. - ماده 301 و 302 قانون مدنی: “ایفاء ناروا” و الزام به استرداد در صورت دریافت بدون استحقاق. - قواعد عمومی دلایل و امارات (مواد 1257 به بعد قانون مدنی؛ مواد 194، 214، 241، 253 و بعد قانون آیین دادرسی مدنی) برای اثبات ایرادات و دفاع‌ها. - در اسناد تجاری، ایرادات شخصی در برابر دارنده با حسن نیت به‌طور محدود پذیرفته می‌شود؛ اما در برابر دارنده اولیه یا دارن