اختلاف وراث در بهره‌برداری از نسق چگونه حل می‌شود؟

پاسخ کوتاه و کاربردی 1) مبنای حقوقی حق نسق - حق نسق (حق زارعانه/حق ریشه) حقی است عرفی-قانونی ناشی از استمرار کشت و سرمایه‌گذاری زارع در زمین، که به‌موجب قوانین اصلاحات ارضی و رویه قضایی پذیرفته شده و قابل انتقال و ارث‌بردن است. - مستندات: مواد و مقررات اصلاحات ارضی (به‌ویژه قانون اصلاحات ارضی و آیین‌نامه‌های آن)، رأی وحدت رویه شماره 620 مورخ 20/10/1376 هیأت عمومی دیوان‌عالی کشور (قابلیت مطالبه حق زارعانه)، رویه مستمر محاکم در شناسایی حق نسق به‌عنوان مال یا حق مالی قابل نقل و انتقال و ارث. 2) اصل قابل‌ارث بودن و اشاعه بین وراث - پس از فوت صاحب نسق، حق مزبور بین وراث به نسبت سهم‌الارث به حالت اشاعه درمی‌آید (مواد 867، 871، 906 به بعد قانون مدنی). هر وارث در جزء جزء حق، سهیم است و اصل بر بقای اشاعه تا افراز یا تراضی است (مواد 571، 574 و 589 ق.م.). 3) اختلاف وراث در نحوه بهره‌برداری؛ راه‌حل‌ها به‌ترتیب عملی الف) تراضی و تنظیم توافق‌نامه بهره‌برداری - تقسیم منافع: تعیین شیوه کشت، تناوب، نوبت آبیاری، سهم‌الارث از محصول و هزینه‌ها. - تعیین مدیر بهره‌برداری و حساب مشترک هزینه/درآمد. - انعقاد قرارداد مشارکت زر