پاسخ اجمالی: - حق شفعه در حقوق ایران یک نهاد قانونی و استثناییِ قهری است که بدون نیاز به توافق قبلی، در شرایط خاص و محدود ایجاد میشود (مواد 808 تا 817 قانون مدنی). - حق پیشامتیازی قراردادی (Right of First Refusal/Pre-emption) یک حق مبتنی بر قرارداد است که دایره اعمال، شرایط و ضمانتاجرایش تابع تراضی طرفین است. - مهمترین تفاوتها: منبع ایجاد (قانون در شفعه/قرارداد در پیشامتیاز)، شرایط تحقق (سخت و مضیق در شفعه/قابل تنظیم در قرارداد)، ماهیت حق (انتقال قهری مورد معامله به شفیع در صورت اعمال/صرفاً الزام فروشنده به پیشنهاد همان شرایط به ذیحق در پیشامتیاز)، آثار نسبت به ثالث، مهلت و تشریفات، و امکان اسقاط یا توسعه. تحلیل تفصیلی: 1) تعریف و منبع ایجاد حق - حق شفعه (ایران): مطابق ماده 808 قانون مدنی، هرگاه مال غیرمنقول قابل تقسیم بین دو شریک مشاع باشد و یکی از آن دو سهم خود را به بیگانه بفروشد، شریک دیگر حق دارد قهراً آن سهم را به قیمت معامله تملک کند. منبع آن قانون است و استثنایی بر اصل آزادی قراردادها و اصل نسبی بودن آثار قراردادها محسوب میشود. - حق پیشامتیازی قراردادی: حقی است که به موجب توافق خصوصی ایجاد میشود تا دارنده، در صورت قصد فروش مال توسط مالک، در اولویت خرید با شرایط مساوی قرار گیرد. این حق در حقوق ایران مبنای عام قراردادی دارد (مواد 10 و 219 قانون مدنی) و تابع مفاد قرارداد
برای مشاهدهٔ ادامه، خرید کنید
دسترسی سریع و فوری