در حقوق ایران چه شرایطی برای اعمال حق شفعه لازم است؟

در حقوق ایران، حق شفعه نهادی استثنایی و تبعی است که به شفیع اجازه می‌دهد در شرایط خاص، سهم فروخته‌شده شریک دیگر را به جای خریدار تملک کند تا از ورود شخص ثالث و تجزیه ملک اشتراکی جلوگیری شود. مبنای قانونی آن در مواد 808 تا 824 قانون مدنی آمده است. شرایط اساسی اعمال حق شفعه به شرح زیر است: 1) وجود شراکت پیشین و مال غیرمنقول قابل تقسیم - باید بین دو نفر در مال غیرمنقول (مثل زمین یا خانه) اشاعه و شرکت وجود داشته باشد. حق شفعه اصولاً در اموال منقول جاری نیست. - عرفاً و به‌طور غالب، مورد باید قابل تقسیم باشد؛ هرچند برخی آراء و دکترین تحقق شفعه را منوط به قابلیت تقسیم نمی‌دانند، نص ماده 808 ق.م. ناظر به «مال غیرمنقول قابل تقسیمی که بین دو نفر مشترک بوده» است. ماده 808: هرگاه مال غیرمنقول قابل تقسیم، بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک حصه خود را به شخص ثالثی بفروشد، شریک دیگر حق دارد قیمتی را که مشتری داده است به او بدهد و حصه مبیعه را تملک کند. 2) تعداد شرکا: دو نفر - شرط است که پیش از بیع، ملک بین «دو شریک» مشاع باشد. اگر بیش از دو شریک باشند، حق شفعه به