برای مطالبه و سپس تقسیم دیه چه مدارکی لازم است و چه مدت زمان می‌برد؟

پاسخ کلی و عملی — با استناد به مقررات ایران 1) ماهیت و مستند قانونی دیه و ارث آن - دیه، حق مالی است که به مجنی‌علیه یا در صورت فوت، به وراث او تعلق می‌گیرد. مستند: مواد 448 به بعد قانون مجازات اسلامی (کتاب دیات) و قواعد ارث در قانون مدنی (مواد 862 به بعد). - دیه «شهید» از حیث ماهیت حقوقیِ مدنی تفاوتی با دیه سایر جان‌باختگان ندارد؛ فقط اگر شهادت در چارچوب ایثارگری باشد، ممکن است مزایا و تسهیلاتی جدا از دیه (مثل مستمری، مزایای بنیاد شهید) برقرار شود که جدا از دعوای کیفری/حقوقی دیه است. 2) مسیرهای قانونی مطالبه دیه - رسیدگی کیفری: اگر قتل یا صدمات ناشی از جرم (عمدی/غیرعمدی) باشد، مطالبه دیه در دادسرا و دادگاه کیفری قابل طرح است. مستند: ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری (قابلیت مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم). - مسئولیت مدنی/حوادث رانندگی: اگر ناشی از تصادف باشد، غالباً دیه از محل بیمه شخص ثالث پرداخت می‌شود. مستند: قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث 1395. - در صورت مجهول‌الهویه یا فرار/اعسار جانی و نبود بیمه، حسب مورد بیت‌المال یا صندوق تأمین خسارت‌