آیا می‌توان مسیر راه عبور را تغییر داد؟

پاسخ کوتاه: اصل بر این است که «راه عبور» (حق ارتفاق عبور) مطابق وضع مقرر یا متعارف استفاده می‌شود؛ اما در شرایطی امکان تغییر مسیر وجود دارد، مشروط بر اینکه: - حق مکتسب صاحب حق عبور تضییع نشود، - استفاده او دشوارتر یا پرهزینه‌تر نشود، - تغییر موجب ضرر غیرمتعارف برای طرف مقابل نشود، - و در مواردی که توافق یا سند وجود دارد، مفاد آن رعایت شود یا با تراضی طرفین اصلاح گردد. مبانی قانونی و نکات کلیدی: 1) مبنای حق عبور - ماده 93 و 94 قانون مدنی: حق ارتفاق ممکن است ناشی از مجاورت، قرارداد، یا وضع سابق باشد. - ماده 101 قانون مدنی: حق ارتفاق تابع قرارداد یا عادت و عرف محل است؛ در فقدان نص قراردادی، به متعارف رجوع می‌شود. 2) حدود و نحوه استفاده - ماده 120 قانون مدنی: کسی که حق عبور دارد باید در حدود متعارف و