چه دلایلی برای اثبات عدم پرداخت مؤثر است؟

پاسخ حقوقی (ایران) – اعتبار «رسید دستی» بدون واریز وجه و ادله اثبات عدم پرداخت 1) اصل ماجرا از نظر قانون - رسید دستی (دست‌نوشته بدهی/اقرار به دریافت وجه) در حکم سند عادی است و مطابق مواد 1289 و 1291 قانون مدنی و ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی برای دادگاه قابلیت استناد دارد. - اگر متن رسید دلالت بر «دریافت وجه» داشته باشد، اصل بر پرداخت است و اماره برائت ذمه دائن/اشتغال ذمه مدیون به‌نحوی که در رسید آمده، به زیان منکر پرداخت عمل می‌کند. در عمل، کسی که مدعی «عدم پرداخت» است باید خلاف آن را ثابت کند (قاعده «البینه علی من ادعی» و مواد 1257 و 1321 ق.م. درباره امارات). - اگر رسید فقط «تعهد به پرداخت» یا «اقرار به بدهی» باشد و نه «اقرار به دریافت»، بار اثبات پرداخت بر عهده مدیون است. لذا دقت در متن رسید تعیین‌کننده است. 2) مهم‌ترین دلایل و راهکارهای اثبات عدم پرداخت - انکار یا تردید نسبت به انتساب: اگر امضا یا دست‌خط مورد اختلاف است، می‌توانید با ایراد تردید/انکار نسبت به سند عادی (مواد 216 تا 218 ق.آ.د.م) درخواست کارشناسی خط و امضا بدهید. در صورت اثبات جعلیت یا عدم انتساب، سند از حجیت می‌افتد. اگر جعل ادعا می‌کنید، باید دادخواست/شکایت جعل بدهید (مواد 219 و بعد). - عدم تصریح به دریافت وجه در متن: اگر رسید فقط «متعهد می‌شوم مبلغ ... را بپردازم» باشد و عبارت «دریافت شد» یا «قبض شد» ند