آیا شورای حل اختلاف یا هیأت‌های صلح قابل مراجعه‌اند؟

خلاصه پاسخ: - اصل دعوا نسبت به مالکیت، ابطال واگذاری، خلع ید یا توقیف عملیات واگذاری زمین توسط بنیاد مسکن، در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک است، نه شورای حل اختلاف و نه «هیأت صلح». - شورای حل اختلاف فقط در حدود خاص (دعاوی مالی تا نصاب قانونی، برخی امور حسبی، یا صلح و سازش با تراضی طرفین) صالح است و برای ابطال واگذاری یا اختلافات ثبتی/مالکیتی ناشی از واگذاری‌های بنیاد مسکن معمولاً صالح نیست. - مراجع اداری ذی‌ربط مانند کمیسیون ماده 56 (ممیزی جنگل و مرتع)، هیأت موضوع ماده 147 و 148 قانون ثبت، کمیسیون ماده 99 قانون شهرداری، یا مراجع داخلی بنیاد/بخشنامه‌های وزارت راه و شهرسازی، بسته به ماهیت زمین، ممکن است قابل مراجعه باشند؛ اما نهایتاً مرجع قاطع اختلاف حقوقی دادگاه عمومی است. - برای توقف فوری عملیات، می‌توانید از دادگاه درخواست دستور موقت بدهید. توضیح حقوقی و مسیر اقدام: 1) تشخیص ماهیت زمین و مرجع تخصصی مقدم - اگر زمین جزو اراضی ملی/مراتع/انفال تلقی شده باشد و اختلاف بر سر ملی بودن زمین باشد: موضوع به کمیسیون ماده 56 قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع ارجاع