آیا امکان رفع حرمت ابدی وجود دارد؟

پاسخ کوتاه: در حقوق خانواده ایران، «حرمت ابدی» در نکاح در اکثر موارد ماهیتی مطلق دارد و قابل رفع نیست؛ اما در برخی موارد محدود، که منشأ حرمت «ظنی» یا مبتنی بر خطا/شک در تحقق سبب باشد، امکان زوال حرمت یا رفع آثار آن وجود دارد. برای جمع‌بندی: حرمت ابدی ناشی از نسب، رضاع معتبر، مصاهره قطعی، زنا با زن شوهردار یا در عدّه رجعی، لواط با برادر زوجه، جمع بین دو اخت مؤبد پس از دخول، و لعن (لعان) در برخی صور، اصولاً قابل رفع نیست. اما اگر منشأ حرمت باطل یا منتفی گردد (مانند اثبات بطلان نسب یا عدم تحقق نصاب شرعی رضاع، یا اشتباه در موضوع)، امکان عقد یا بازگشت آثار نکاح مطرح می‌شود. 1) مبانی حقوقی حرمت ابدی - قانون مدنی: - مواد 1045 تا 1061: موجبات حرمت نکاح (نسب، رضاع، مصاهره، جمع بین محارم). - مواد 1051 تا 1053: عدة و حرمت نکاح در عدّه. - ماده 1054 و 1055: حرمت ناشی از زنا و مصاهره. - ماده 1047: رضاع و شرایط آن (به فقه ارجاع دارد). - ماده 88 و 89 قانون مجازات اسلامی 1392 و قواعد فقهی مربوط به لواط و آثار آن در نکاح (در فقه امامیه مشهور: لواط با برادر زوجه موجب حرمت ابدی زن بر مرد است؛ قانون مدنی نص مستقیم ندارد ولی رویه و فتاوا مؤثرند). - فقه امامیه (منابع مراجعه در مقام استناد قضایی: تحریرالوسیله، جواهرالکلام، شرایع الاسلام) که