چگونه هزینه-فایده در پروژه‌های شهری سنجیده می‌شود؟

در ارزیابی و اولویت‌بندی طرح‌های شهرداری، سنجش هزینه-فایده (Cost-Benefit Analysis) ابزار اصلی برای اثبات توجیه اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی پروژه است. چارچوب حقوقی و رویه‌ای این ارزیابی در ایران از چند منبع تبعیت می‌کند: 1) مبانی و الزامات قانونی - قانون شهرداری و آیین‌نامه‌های مالی شهرداری‌ها: انجام هزینه‌ها باید دارای صرفه و صلاح و منطبق با بودجه مصوب شورای اسلامی شهر باشد (مواد مربوط به تصویب بودجه و معاملات شهرداری؛ به‌ویژه لزوم رعایت آیین‌نامه مالی شهرداری‌ها و تصویب شورا طبق قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و اصلاحات بعدی). شورا اختیار تعیین اولویت‌ها را در قالب برنامه و بودجه سالانه دارد و شهرداری مکلف به ارائه پیوست‌های توجیهی است. - قانون برنامه و بودجه کشور و دستورالعمل‌های سازمان برنامه و بودجه: پروژه‌های عمرانی (حتی در سطح شهری) باید دارای مطالعات توجیهی فنی-اقتصادی باشند؛ در عمل شهرداری‌ها برای استفاده از تسهیلات، اوراق مالی اسلامی یا مشارکت دولتی/بانکی باید گزارش توجیهی مبتنی بر CBA ارائه کنند. - قانون برگزاری مناقصات و آیین‌نامه مشارکت عمومی-خصوصی (PPP) و دستورالعمل‌های ترک تشریفات: برای انتخاب روش اجرا و شریک بخش خصوصی، گزارش توجیه مالی-اقتصادی الزامی است. - قوانین محیط‌زیست: طبق قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست و آیین‌نامه ارزیابی اثرات مح