کدام مراجع اختیار دستور تخریب یا ایمن‌سازی را دارند؟

کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری، شهرداری (در موارد فوریت و خطر)، و دادستانی به عنوان مدعی‌العموم در حوزه حفظ حقوق عامه اختیار ورود دارند. در مناطق روستایی، دهیاری و بخشداری با ارجاع به مراجع قضایی اقدام می‌کنند. پاسخ کوتاه: بسته به وضعیت ملک (قدیمی/نوساز، دارای پروانه/بی‌پروانه، واقع در طرح یا با خطر فوری)، مراجع مختلف اختیار صدور دستور ایمن‌سازی، پلمب، توقف عملیات و در موارد معیّن دستور تخریب دارند. مهم‌ترین مراجع: شهرداری و کمیسیون ماده 100، کمیسیون ماده 5 (در طرح‌ها)، شورای تأمین در شرایط اضطراری، دادستان و مرجع قضایی (در صورت خطر جانی یا جرایم ساختمانی)، نظام مهندسی (نقش کارشناسی و ارجاع به مرجع صالح)، بنیاد مسکن (در روستاها)، و مراجع تخصصی ایمنی (آتش‌نشانی) برای اعلام مخاطرات و الزام به رفع نقص. توضیح تفصیلی: 1) شهرداری و کمیسیون ماده 100 قانون شهرداری - اختیار: توقف عملیات ساختمانی خلاف پروانه، جلوگیری از ادامه تخلف، ارجاع به کمیسیون ماده 100 برای صدور رأی به قلع بنا (تخریب)، مسدودسازی انشعابات، اخطار برای ایمن‌سازی ابنیه خطرناک. - مستند: مواد 55، 100 و 102 قانون شهرداری؛ بند 14 ماده 55 (حفظ بهداشت و ایمنی و جلوگیری از خطر ناشی از بناهای فرسوده و مخروبه)، ماده 100 (رسیدگی به تخلفات و صدور حکم تخریب/جریمه)، ماده 102 (قطع انشعابات و ممانعت). - نکته عملی: در «خطر فوری» شهرداری می‌تواند با تأیید کارشناسی و مستندات فنی، اقدام فوری برای رفع خطر (ح