چگونه می‌توان الزام مالک به تخریب یا مقاوم‌سازی را از دادگاه مطالبه کرد؟

پاسخ حقوقی و راهنمای عملی (با استناد به قوانین ایران) خلاصه - اگر بنای ناایمن برای ساکنان یا مجاورین خطر ایجاد کند، می‌توانید از دو مسیر اقدام کنید: 1) مسیر اداری/شهرداری و کمیسیون ماده 100، 2) مسیر قضایی (دادخواست حقوقی یا شکایت کیفری). - هدف می‌تواند الزام مالک به مقاوم‌سازی، جلوگیری از بهره‌برداری، یا در موارد اضطراری، تخریب باشد. - مبانی قانونی: قانون شهرداری و ماده 100 و تبصره‌های آن، قانون مجازات اسلامی در باب تهدید علیه بهداشت و ایمنی عمومی، آیین‌نامه مقررات ملی ساختمان و مجری ذی‌صلاح، قانون مسئولیت مدنی، و قواعد فقهی و حقوقی لاضرر. مبنای قانونی 1) قانون شهرداری و کمیسیون ماده 100: - ماده 100 قانون شهرداری و تبصره‌های آن به شهرداری اختیار می‌دهد از ساخت‌وساز بدون پروانه یا خلاف ضوابط جلوگیری کند و موضوع را به کمیسیون ماده 100 ارجاع دهد. کمیسیون می‌تواند حکم به تخریب، جریمه یا اصلاح/تطبیق بدهد. در بناهای خطرناک و مزاحم، امکان صدور رأی تخریب یا الزام به رفع خطر وجود دارد. - ماده 55 قانون شهرداری بند 14: شهرداری مکلف به رفع خطر از بناهای خطرناک و سد معبر و... است. در موارد اضطراری شهرداری می‌تواند رأساً برای رفع خطر اقدام کند. 2) مقررات ملی ساختمان و آیین‌نامه‌های فنی: - الزام به رعایت مقررات ملی ساختمان، اخذ شناسنامه فنی، نظارت مهندس ناظر و مجری ذی‌صلاح. عدم رعایت ممکن است موجب اعلام ناایمنی و منع بهره‌برداری شود. (ارجاع کلی: مقررات ملی ساختمان، قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1374 و آیین‌نامه‌های مرتبط) 3) قانون مجازات اسلامی: - مواد ناظر به تهدید علیه بهداشت و ایمنی عمومی و ترک فعل خطرآفرین می‌تواند در صورت احراز عمد یا تقصیر مؤثر، مبنای شکایت کیفری علیه مالک/مس