مبانی قانونی جرح شهود بر چه اصولی استوار است؟

پاسخ کوتاه و کاربردی جرح شهود (زیر سؤال بردن صلاحیت یا بی‌اعتباری شهادت) در حقوق ایران بر این اصول و مبانی قانونی استوار است: 1) اصل قابلیت اعتراض به دلیل (جرح) برای تضمین دادرسی منصفانه - مبنا: اصول دادرسی منصفانه، حق دفاع و اصل تناظر. - مستند قانونی: ماده 199 قانون آیین دادرسی مدنی (اختیارات دادگاه برای کشف حقیقت)، مواد 230 تا 241 همان قانون درباره شهادت؛ در کیفری مواد 199 به بعد قانون آیین دادرسی کیفری 1392 (تحقیق و استماع شهود) و اصول کلی حق دفاع در مواد آغازین. 2) شرایط قانونی شاهد و امکان جرح به علت فقدان شرایط - در دعاوی مدنی: - مواد 177 تا 180 و به ویژه مواد 230 تا 241 قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1313 و 1315 قانون مدنی: شاهد باید بالغ، عاقل، عادل/مورد وثوق، غیر ذی‌نفع، غیر دشمنِ طرف، غیر خادم و تابع طرف و دارای قدرت درک و بیان واقعه باشد. تعارض منافع، دشمنی، قرابت خاص، اشتغال نزد یکی از طرفین، ع