بدهکار چگونه مستثنیات را اثبات یا از آن دفاع می‌کند؟

پاسخ به‌عنوان وکیل پایه‌یک دادگستری ایران خلاصه کاربردی: - مستثنیات دین اموالی‌اند که برای تأمین حداقل معیشت و کار بدهکار لازم‌اند و از توقیف و اجرا معاف‌اند. - مبنای قانونی: ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی 1394 و ماده 65 قانون اجرای احکام مدنی، و نیز ماده 523 قانون آیین دادرسی مدنی (در تعریف اعسار و لوازم زندگی). - اثبات و دفاع از مستثنیات در دو مرجع روند و ظرایف متفاوت دارد: اجرای احکام دادگاه vs. ادارات ثبت (اجرای ثبت). 1) مبانی قانونی مستثنیات دین - قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی 1394، ماده 24: موارد مستثنیات را احصا کرده است؛ از جمله: - مسکن متناسب با نیاز و شأن عرفی بدهکار و افراد تحت تکفل. - اثاثیه ضروری زندگی. - آذوقه و لباس مورد نیاز. - ابزار و وسایل کسب‌و‌کار متناسب با شغل. - تلفن مورد نیاز و وسیله نقلیه متناسب با نیاز ضروری (حسب مورد). - مبلغی از حقوق و مزایا تا حد نصاب‌های مقرر (ارجاع به ماده 96 قانون اجرای احکام مدنی و مقررات کسر از حقوق). - قانون اجرای احکام مدنی، ماده 65 و 66: عدم امکان توقیف اشیای لازم برای زندگی و کسب. - آیین‌نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم‌الاجرا (ثبت)، مواد 51، 52 و مقررات مرتبط: رعایت مستثنیات در اجرای ثبت. 2) تفاوت‌های رویه‌ای بین دادگاه و اداره ثبت - اجرای احکام دادگاه: - مرجع تصمیم: قاضی اجرای احکام (یا مدیر واحد اجرا تحت نظر قاضی). - رسیدگی ماهوی و امکان استماع اظهارات طرفین گسترده‌تر است. - امکان اعتراض و تجدیدنظر عملی: تصمیمات اجرا قابل شکایت در همان شعبه صادرکننده حک