اگر رودخانه به طور طبیعی مسیر خود را تغییر دهد، وضعیت مالکیت زمین‌های تازه آب‌افتاده چگونه است؟

پاسخ کوتاه: اگر تغییر مسیر رودخانه (انحراف یا خشک‌شدن بستر قدیم) بر اثر عوامل طبیعی و به‌تدریج رخ دهد، اصولاً اراضی «تازه آب‌افتاده» و بستر جدید جزء انفال/اموال عمومی محسوب می‌شود و تحت مدیریت دولت است؛ اما مالکیت خصوصی اراضی مجاور تا حدی که به موجب قانون از آنها سلب نشده محفوظ می‌ماند. در مقابل، بستر متروک (بستر قدیمی که آب رها کرده) حسب مورد ممکن است به مالکین مجاور یا سابق برگردد یا تحت عنوان انفال/اراضی ملی باقی بماند؛ تشخیص آن منوط به مقررات خاص و نظر مراجع فنی و اداری (وزارت نیرو/شرکت آب منطقه‌ای، اداره منابع طبیعی) است. شرح حقوقی و مستندات: 1) اصل کلی درباره بستر و حریم رودخانه‌ها - مطابق ماده 45 قانون اساسی و مواد 1 و 2 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361، آب‌های سطحی و زیرزمینی و بستر و حریم رودخانه‌ها از انفال و در اختیار حکومت اسلامی است. ماده 2 قانون مزبور تصریح می‌کند استفاده از بستر و حریم رودخانه‌ها تابع ضوابط دولت است. - آیین‌نامه تعیین حد بستر و حریم رودخانه‌ها، مسیل