رویکرد دادگاه‌ها در جمع میان خلع ید و مطالبه اجرت‌المثل چگونه است؟

پاسخ به‌صورت تحلیلی و کاربردی، با استناد به قوانین و رویه: 1) مفاهیم پایه و تمایزها - خلع ید: دعوایی است برای رفع تصرف غیرمجاز از ملکِ دارای سابقه مالکیت خواهان. مستند اصلی: مواد 30، 31، 308 و 311 قانون مدنی و عمومات مسئولیت ناشی از غصب. در دعوای خلع ید، اثبات مالکیت رسمی خواهان نسبت به مال غیرمنقول محل دعوا ضروری است. - اجرت‌المثل ایام تصرف: مطالبه بهای منافع فوت‌شده در مدت تصرف غیرمجاز. مبنای آن ضمان ید غاصب (مواد 320، 321، 322 و 336 قانون مدنی) و قاعده «ید ضامن است» است. حتی اگر متصرف سوءنیت نداشته باشد، در صورت انتفاع از مال غیر یا امکان انتفاع، اصل بر ضمان منافع است. - تقسیم ترکه: تعیین سهم‌الارث و افراز/تقسیم اموال بین ورثه. مواد 300 به بعد قانون امور حسبی و مواد 589، 598 و 606 قانون مدنی (در خصوص اداره مال مشاع و دیون و ترکه) قابل استنادند. تا پیش از تقسیم، ترکه حالت اشاعه دارد و هر یک از ورثه نسبت به جزء جزء ترکه به‌نسبت سهم‌الارث، مالک مشاع‌اند. 2) نسبت میان خلع ید و تقسیم ترکه - قبل از تقسیم: چون ملک موروثی مشاع میان ورثه است، هر شریک می‌تواند علیه متصرف ثالث (غیر وارث) دادخواست خلع ید به‌عنوان «یکی از مالکین مشاع» طرح کند. علیه یکی از ورثه متصرف، دعوای خلع ید به م