دارنده چک برای وصول طلب چه مسیرهایی دارد؟

دارنده چک برای وصول طلب، بسته به نوع چک و وضعیت آن، سه مسیر اصلی دارد: کیفری، ثبتی (اجرای اسناد لازم‌الاجرا)، و حقوقی/اجرایی از طریق دادگاه. انتخاب مسیر به عواملی مانند تاریخ صدور و گواهی عدم پرداخت، نوع چک (قدیمی/صیادی)، وجود یا نبود شرایط کیفری، و سرعت و هزینه مدنظر بستگی دارد. در ادامه، هر مسیر با شرایط و مراحل توضیح داده می‌شود. 1) مسیر کیفری (طرح شکایت کیفری) - مبنای قانونی: مواد 3 تا 13 قانون صدور چک (مصوب 1355 با اصلاحات بعدی به‌ویژه اصلاحات 1397). - موارد قابل تعقیب کیفری: صدور چک بلامحل، مشروط یا وعده‌دار بودن مندرج در متن چک یا موارد ممنوعه موجب خروج از شمول کیفری می‌شود. چک تضمینی و سفیدامضاء نیز از حیث کیفری قابل تعقیب نیستند. چک‌هایی که به دلیل دستور عدم پرداخت صاحب حساب به‌علت فقدان ذی‌نفع قانونی یا سرقت/مفقودی/جعل باشد نیز حسب مورد از شمول خارج می‌شوند. - مهلت شکایت: دارنده مکلف است ظرف 6 ماه از تاریخ صدور، چک را به بانک ارائه و گواهی عدم پرداخت بگیرد، و ظرف 6 ماه از تاریخ گواهی عدم پرداخت، شکایت کیفری را مطرح کند (ماده 11 ق.ص.چ). در صورت عدم رعایت مواعد، فقط راه‌های حقوقی/ثبتی باقی است. - مرجع صالح: دادسرای محل بانک محال‌علیه (شعبه‌ای که گواهی عدم پرداخت صادر کرده) یا محل وقوع بزه حسب رویه. - نتایج و مجازات: مجازات حبس و محرومیت‌های بانکی برای صادرکننده (مواد 7 و 5 مکرر)، اما هدف اصلی برای دا