دیوان عالی کشور به چه اموری در فرجام رسیدگی می‌کند؟

دیوان عالی کشور در فرجام فقط به «صحّت و رعایت قواعد شکلی و ماهویِ قانونی در رأی» رسیدگی می‌کند، نه اینکه دوباره دلایل و موضوع دعوا را مثل دادگاه بدوی/تجدیدنظر بررسی کند. به بیان حقوقی، رسیدگی دیوان «ماهوی» نیست، بلکه «نظارت بر قانونی‌بودن رأی» است. مهم‌ترین مواردی که دیوان در فرجام به آن‌ها می‌پردازد: 1) قابلیت فرجام‌خواهی رأی - اصل: آراء دادگاه‌های تجدیدنظر قطعی‌اند و فقط در موارد مصرح قابل فرجام‌اند. - مدنی: مواد 367 تا 379 قانون آیین دادرسی مدنی (ق.آ.د.م) موارد آراء قابل فرجام (مانند احکام مالی بیش از نصاب، احکام راجع به نکاح، طلاق، نسب، حجر و...). همچنین استثنائات مانند قرارها. - کیفری: در امور کیفری طبق مواد 468 به بعد قانون آیین دادرسی کیفری (ق.آ.د.ک) موارد محدود فرجام‌پذیر (عمدتاً در جرایم مستوجب مجازات‌های سنگین و برخی آراء کیفری معین). 2) ایرادات شکلی و نقض تشریفات مؤثر - عدم رعایت صلاحیت ذاتی یا نسبی دادگاه