چه زمانی می‌توان دستور جلب یا نیابت قضایی صادر کرد؟

پاسخ کوتاه و کاربردی 1) مبانی قانونی صدور دستور جلب - اصل: احضار مقدم بر جلب است. وفق مواد 168، 169 و 180 قانون آیین دادرسی کیفری (ق.آ.د.ک)، جلب زمانی مجاز است که: - احضاریه به نحو قانونی ابلاغ و متهم با عذر موجه حاضر نشود؛ یا - ابلاغ واقعی ممکن نباشد ولی قرائن قوی دال بر امتناع از حضور باشد؛ یا - مورد از موارد جلب بدون احضار باشد (جرم مشهود یا بیم فرار/امحاء آثار جرم). - موارد مهم: - ماده 180 ق.آ.د.ک: در جرایم مشهود، مقام قضایی می‌تواند بدون صدور احضاریه دستور جلب دهد. - ماده 181 ق.آ.د.ک: در جرایم غیرمشهود، پس از احضار قانونی و عدم حضور بدون عذر موجه، مجوز جلب صادر می‌شود. - ماده 182 ق.آ.د.ک: در صورت خوف فرار متهم، تبانی، یا امحاء آثار و ادله جرم، صدور جلب می‌تواند بدون احضار هم موجه باشد (با ذکر دلایل در قرار). - ماده 183 ق.آ.د.ک: جلب باید مستند به قرار کتبی مقام قضایی صلاحیت‌دار و مشتمل بر مشخصات متهم، نوع اتهام و مراجع اجرا باشد. 2) نیابت قضایی برای جلب یا تحقیق - مبنا: مواد 427 تا 431 ق.آ.د.ک. هرگاه متهم یا محکوم‌علیه در حوزه قضایی دیگری باشد، دادستان یا دادگاه می‌تواند برای جلب، تحقیق، ابلاغ