منابع ایجاد حقابه کدام‌اند؟

حقابه در حقوق ایران چیست؟ - حقابه حقی عینی و تبعی بر آب است که برای شخص (مالک یا ذی‌نفع) نسبت به مقدار معینی از آب یک منبع مشخص (چشمه، رودخانه، قنات، چاه و...) به منظور استفاده عرفی و مستمر (معمولاً کشاورزی) ایجاد شده است. این حق غالباً ریشه در سابقه استفاده، قرارداد، یا احیای منبع آب دارد و مستقل از مالکیت زمین منبع آب است، اما معمولاً به زمین‌های آبی متصل و تابع آن‌ها محسوب می‌شود. - مبانی قانونی: قانون مدنی (مواد 158 تا 160، 173، 174، 175 و 184 در باب قنوات و مجاری آب و حق عبور آب)، قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 (به‌ویژه مواد 1، 18، 20، 26، 27، 29)، آیین‌نامه‌ها و همچنین عرف مسلم محل. منابع ایجاد حقابه 1) سبق استفاده و احیا/ایجاد منبع: - اگر شخص یا جمعی منبع آب را احداث یا احیا کرده باشند (مثل حفر قنات یا چاه با مجوز) یا از دیرباز به نحو مستمر و مشروع از آب استفاده کرده باشند، برای آنان حقابه ایجاد می‌شود. - مستند: مواد 158 و 160 قانون مدنی (احیا و حفر قنوات)، ماده 20 قانون توزیع عادلانه آب (شناسایی حقوق مکتسبه و سابقه بهره‌برداری مشروع). 2) قرارداد