آیا امکان تعدیل اقساط و احکام مرتبط با تمکن وجود دارد؟

پاسخ کوتاه: بله؛ «تمکن مالی» به‌عنوان شاخص توان پرداخت واقعی شخص در دعاوی مالی، هم در اصل صدور حکم و هم در مرحله اجرای حکم و تقسیط محکوم‌به مؤثر است و امکان تعدیل اقساط با تغییر اوضاع و احوال مالی وجود دارد. مبنای حقوقی آن در قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی 1394، قانون اعسار 1313 (بخش‌های ابقا شده)، آیین دادرسی مدنی، و رویه قضایی است. 1) تعریف تمکن مالی و تمایز با اعسار - تمکن مالی: توان واقعی پرداخت دین یا هزینه دادرسی/اجرای حکم بدون اختلال غیرمتعارف در معیشت. تمکن مفهومی اثباتی/موضوعی است که قاضی با ادله احراز می‌کند. - اعسار: ناتوانی از پرداخت مخارج دادرسی یا محکوم‌به. بار اثبات در اصل بر عهده مدعی اعسار است. مواد 1 و 3 قانون اعسار 1313 (با اصلاحات و با ملاحظه نسخ ضمنی/صریح توسط قانون 1394 در بخش اجرای محکومیت‌های مالی) و مواد 7، 8، 10، 11 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی 1394 (ق.ن.ا.م.م). 2) ادله اثبات تمکن/اعسار - اظهارات کتبی شاهدان مطلع از وضعیت مالی (مواد 8 و 9 ق.ن.ا.م.م: گواهی شهود حداقلی و مشخصات ضروری). - استعلام‌های