بار اثبات و ادله لازم برای ابطال نسق چیست؟

پاسخ کوتاه: ابطال نسق زراعی (حق زارعانه/حق نسق) اصولاً خلاف اصل است و صرفاً در موارد محدود و با ادله قوی امکان‌پذیر است. بار اثبات بر عهده مدعیِ بطلان است و باید یا فقدان شرایط قانونی ایجاد نسق، یا زوال آن بر اثر اسباب قانونی را اثبات کند. ادله معمول شامل اسناد و آرای مراجع اصلاحات ارضی، بنچاق‌ها و قباله‌های رسمی، مدارک کمیسیونی، نقشه‌ها و صورتمجالس تحدید حدود و تحویل، گواهی‌های جهاد کشاورزی، استعلام ثبتی، شهادت معتبر مطلعین محلی، و امارات قضایی است. توضیح حقوقی و مستندات: 1) ماهیت و منشأ نسق - نسق زراعی در حقوق ایران عمدتاً ناشی از مقررات اصلاحات ارضی و عرف زراعی است و به‌عنوان «حق انتفاع/حق بهره‌برداری مستمر و موروثی» برای زارع شناخته می‌شود. - مستندات اصلی: - قانون اصلاحات ارضی و آیین‌نامه‌های اجرایی (مصوبات 1340 تا 1351، به‌ویژه مرحله دوم و سوم؛ آیین‌نامه اجرایی قانون واگذاری و احیای اراضی مصوب 1359 شورای انقلاب در بخش‌های مرتبط). - قوانین و مقررات واگذاری و احیا (قانون ملی شدن اراضی موات شهری و قانون زمین شهری 1366 در محدوده شهری، قانون حفاظت و بهره‌برداری از اراضی کشاورزی و باغ‌ها 1374 و اصلاحات آن از حیث حفظ کاربری). - رویه قضایی: آراء دیوان‌عالی کشور درباره اعتبار حقوق زارعانه و امکان مطالبه آن به‌عنوان حق مالی. 2) اصل بر بقا و نفوذ نسق - اصل استصحاب