مالک ملک خصوصی چه حقوقی در برابر عبور لوله دارد؟

پاسخ کوتاه و کاربردی (با استناد به قوانین ایران): 1) اصل ماجرا: عبور لوله از ملک خصوصی فقط با مجوز قانونی - اصل 22 قانون اساسی و مواد 30 و 31 قانون مدنی: مالکیت خصوصی محترم است. هرگونه دخل و تصرف (از جمله عبور لوله) نیازمند رضایت مالک یا نصّ قانونی است. - اگر لوله متعلق به اشخاص خصوصی/مجتمع‌هاست: نیاز به توافق (عقد حق‌الارتفاق، حق‌العبور) و جبران عوض/اجرت دارد. - اگر مربوط به تأسیسات عمومی/حاکمیتی است: در چارچوب قوانین خاص می‌تواند بدون رضایت مالک و با رعایت تشریفات و پرداخت خسارت/عوض انجام شود (مثل قانون نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358؛ و نیز مواد مربوط به عملیات عمرانی شهرداری، شرکت‌های آب و فاضلاب، برق، گاز). 2) حقوق مالک در برابر عبور لوله - حق مخالفت در فقدان مجوز قانونی: اگر هیچ‌گونه مجوز قانونی یا قرارداد مکتوب وجود ندارد، مالک حق جلوگیری از حفاری و نصب یا تقاضای رفع تجاوز (تصرف عدوانی/مزاحمت/