نحوه اجرای دیه پس از صدور حکم یا سازش چگونه است؟

پاسخ کوتاه: پس از قطعی‌شدن حکم یا سازش معتبر، اجرای دیه از طریق واحد اجرای احکام کیفری انجام می‌شود. محکوم‌له با تقاضای اجرا، صدور اجراییه، ابلاغ به محکوم‌علیه و تعیین مهلت قانونی را پیگیری می‌کند. در صورت عدم پرداخت در مهلت، امکان تقسیط، جلب، توقیف اموال، ارجاع به صندوق تأمین خسارت‌های بدنی (در تصادفات)، یا اعمال مقررات اعسار وجود دارد. مختومه شدن پرونده به‌معنای پایان پیگیری نیست؛ اگر حکم لازم‌الاجرا باشد، اجرای آن در اجرای احکام ادامه می‌یابد. راهنمای گام‌به‌گام 1) مبنای اجرا - حکم قطعی: وقتی رأی دادگاه کیفری درباره دیه قطعیت پیدا کند، لازم‌الاجراست. مستند: مواد 296، 448، 449، 450، 484، 487، 488 قانون مجازات اسلامی 1392؛ مواد 460، 465، 466، 469، 470 و 484 به بعد قانون آیین دادرسی کیفری 1392. - سازش/صلح: اگر طرفین بر مبلغ/نحوه پرداخت دیه صلح یا سازش کنند و در صورتجلسه دادگاه یا شورای حل اختلاف ثبت و به تأیید دادگاه برسد، همان سند در حکم رأی لازم‌الاجراست. مستند: ماده 454 و 482 ق.آ.д.ک؛ مواد 178 و 184 قانون آیین دادرسی مدنی (در خصوص گزارش اصلاح) به‌عنوان قواعد عام. 2) آغاز اجرای دیه - مرجع اجرا: اجرای احکام کیفریِ دادسرا یا دادگاه صادرکننده حکم (بسته به مرحله). مستند: مواد 484 تا 493 ق.آ.д.ک. - درخواست ذی‌نفع