در مطالبات پولی نامعین، چه باید کرد؟

پاسخ حقوقی (مطابق حقوق ایران) 1) تعریف و تمایز خواسته منجز و غیرمنجز - خواسته منجز: خواسته‌ای است که هم اصل آن قطعی و مسلم است و هم میزان و شرایط اجرای آن روشن و قابل مطالبه فوری است. مثال: مطالبه 500 میلیون ریال وجه سفته سررسید شده. - خواسته غیرمنجز: یا اصل آن یا میزان آن (یا هر دو) قطعی نیست، یا تحقق آن منوط به امر آتی/معوق است. مثال: مطالبه «خسارت تاخیر تأدیه تا زمان پرداخت» بدون تعیین عدد نهایی، یا مطالبه «خسارت ناشی از تقصیر» قبل از کارشناس، یا مطالبه وجه مشروط به وقوع شرط. نکته آیینی: دادگاه باید بتواند در نتیجه حکم، تعهد را معین و قابل اجرا کند. بنابراین اگرچه طرح برخی دعاوی با خواسته غیرمنجز ممکن است، ولی رأی نهایی باید منجز و قابل اجرا باشد. اصل تنجیز حکم در اجرای احکام نیز ضروری است. 2) مبانی قانونی - ماده 51 قانون آیین دادرسی مدنی: دادخواست باید حاوی خواسته و بهای آن (در دعاوی مالی) باشد. - ماده 62 ق.آ.د.م: تعیین بهای خواسته و آثار آن. - ماده 515 و 519 ق.آ.د.م: قابلیت مطالبه خسارات دادرسی و نیز امکان صدور حکم به خسارت در صورت احراز مسئولیت. - ماده 522 ق.آ.د.م: خسارت تأخیر تأدیه در دعاوی وجه نقد “در صورت مطالبه داین و تمکن مدیون و وجود شاخص بانک مرکزی”؛ این خسارت به نحو محاسباتی تا روز پرداخت قابل تعیین است. - مواد 198 و 199 ق.آ.د.م: اصل کافی‌بودن دلایل و اختیار دادگاه در ارجاع به کارشناس جهت تعیین میزان. - ماده 3 و 4 ق.آ.د.م: تکلیف دادگاه به رسیدگی و صدور رأی مقتضی حتی د