شیوه‌های جبران خسارت در این‌گونه دعاوی چگونه است؟

در دعاوی مربوط به راهداری و مسئولیت مدنی (حوادث جاده‌ای ناشی از نقص راه، علائم، حفاظ‌ها، روشنایی، نشست و...), شیوه‌های جبران خسارت بر اساس قواعد عام مسئولیت مدنی و مقررات خاص راه و شهرداری/دهیاری/ادارات راهداری تعیین می‌شود. خلاصه چارچوب حقوقی و شیوه‌های جبران به شرح زیر است: 1) مبانی مسئولیت و اشخاص مسئول - قاعده عام: مطابق قانون مسئولیت مدنی 1339، ماده 1 و 11، هر کس بدون مجوز قانونی عمداً یا در نتیجه بی‌احتیاطی به جان، مال یا آزادی و حقوق قانونی دیگری لطمه وارد کند، مسئول جبران است؛ اشخاص حقوقی (ادارات دولتی، شهرداری‌ها، پیمانکاران) نیز در صورت تقصیر مأمور یا نقص در انجام وظیفه، مسئول‌اند. - مسئولیت دستگاه‌های عمومی راهدار: اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، شهرداری‌ها (در معابر شهری)، دهیاری‌ها و نیز وزارت نیرو/شرکت گاز/آب در مورد حفاری‌ها و معابر موضوعی. مواد 55 و 101 قانون شهرداری و آیین‌نامه‌های ایمنی معابر، تکالیف نصب علائم، نگهداری، ایمن‌سازی کارگاه و رفع خطر را مقرر می‌کنند. - پیمانکاران: در صورت واگذاری نگهداری راه یا اجرای پروژه، مسئولیت می‌تواند مشترک یا تضامنی باشد؛ به‌ویژه اگر قصور در ایمن‌سازی کارگاه یا عدم نصب علائم هشدار رخ دهد. استناد به ماده 12 قانون مسئولیت مدنی درباره مسئولیت ناشی از اشیاء و ابنیه و ماده 1 همان قانون. 2) انواع خسارت قابل مطالبه - خسارات بدنی: دیه یا ارش (طبق قانون مجازات اسلامی 1392، کتاب دیات) در صورت جنایت